Norbert Bethune
Wat mag u van mij verwachten als u me vraagt voor een viering ?
Het mooiste moment
Veel mensen vertellen mij dat zij de viering n.a.v. hun huwelijk of de geboorte van hun kindje ervaren als het mooiste moment van het feest. De trouwers, of bij een geboorte de ouders en hun kindje, staan tijdens de viering centraal met het mooiste in hun persoon en met de waarden die zij belangrijk vinden in hun leven. Ik verzorg een 100 % afgewerkte viering met tekstboekje. Dit tekstboekje is een waardevolle herinnering. U zult er “het beste” van uzelf in terugvinden, zoals u het hebt verwoordt op jullie groot levensmoment. Het is de innerlijke foto van die dag waarop U uw leven lang kan terugblikken. Voor een kind is dit boekje een kans om later te ontdekken hoe zijn ouders zijn komst hebben beleefd, wat ze daarbij hebben gevoeld, wat ze droomden voor hem of haar, hoe ze hun kind omschreven als kleine baby of peuter, welke waarden voor hen op dat moment belangrijk waren om door te geven. Ooit leest een mens zo'n document over zijn diepste 'roots'.
Ik verzorg eveneens vieringen op de overgangsmomenten (7, 12 j.) en bij overlijden. Wie mij als voorganger wenst neemt het best rechtstreeks contact op en hoeft geen formulier via de website op te sturen. Dat is de snelste weg om te weten of ik nog beschikbaar ben op de door u gewenste dag.
Even mezelf voorstellen: Norbert Bethune 051/656150, 0499201262, norbert.bethune@rentapriest.be
In 1971 werd ik priester gewijd. Ik werkte voornamelijk als ziekenhuispastor. Doorheen de jaren geraakte mijn geloofsvisie meer en meer verwijderd van het kerkinstituut en voelde ik me hierin niet meer thuis . Omdat ik de mensen wilde dienen en niet de wetten van het instituut werd ik in 1992 ontslagen als ziekenhuispastor. Toen ik in 1993 huwde en daarmee een andere wet overtrad ,die zegt dat je wel een vriendin of vriend mag hebben maar deze niet je vrouw of partner mag noemen, werd ik geschorst door mijn bisschop. Door deze schorsing verlies je alle financiële voordelen , maar je blijft juridisch en officieel priester. Ik heb deze weg gekozen omdat ik niet meer in de clandestiniteit wilde werken en leven. Ik ben niet uit mijn ambt gezet en daardoor zijn bv. de doopvieringen die ik voorga ook geldig als doopsel. Dit werd bevestigd door Prof. Rik Torfs van de faculteit Kerkelijk Recht aan de Universiteit van Leuven.
Intussen zijn mijn vrouw en ik de gelukkige ouders van een adoptiedochtertje. Sinds 1993 bleef ik mijn priesterwerk onbezoldigd verder zetten, stichtte een eigen gemeenschap “ 't Atelier” en een sociale werking “Sober voor Anderen”. Een oude schuur in onze tuin werd gerestaureerd tot vieringruimte. Toen reeds konden mensen bij mij terecht voor vieringen waaraan de klassieke kerk niet wil voldoen. Iedereen (homo-hetero-echtgescheiden) kreeg een volwaardige viering op de plaats die zij wensten. In 1999 stichtte ik samen met André Brems en Rudy Borremans “Rent a Priest” .
Deze geloofsgemeenschap rond 't Atelier heeft wel haar wortels in de Rooms-Katholieke traditie maar stelt zich - binnen die traditie - open voor de evoluties van deze tijd:
- Het respect voor het democratisch denken en handelen
- De gelijkwaardigheid tussen de mensen
Het woord 'geloof' is geen monopolie van kerken en godsdiensten. Ook mensen die in mekaar geloven zijn voor ons mensen die geloven.
Sommige mensen maken al eens de opmerking dat het woord 'God' tijdens de vieringen die ik voorga weinig of zelfs niet wordt uitgesproken. Dat hangt af van de manier van geloven van de mensen die ik voor mij heb. Voor mij is het enkel belangrijk dat de essentie van het leven aan bod komt 'Het geluk-toekomstgericht leven'. En waar dat gevierd en gedeeld wordt gebeurt voor mij 'goddelijkheid'. In kerktermen heet dat 'sacrament'. Anderen spreken van 'diepmenselijkheid'.
Ik laat daarom in mijn vieringen ook de keuze tussen een gebed (bv. Onze Vader) of een 'stiltemoment' dat ruimte geeft aan elkeens' overtuiging en dat de aanwezigen naar eigen believen kunnen invullen. Ik laat om dezelfde reden ook de mensen zelf beslissen waarbij ze zich het best voelen op 'hun' dag: dat ik de viering voorga in burger, in burger met een priesterstool of in priesterkleed.
In elk ritueel breng ik de 'wereldwijde verbondenheid' aanwezig: dat mensen wereldwijd verlangen naar geluk, dat ze krachten in zich dragen om daaraan te werken, dat dit wereldwijde verlangen een vraag inhoudt tot harmonieus samenleven. Dat is de kern van de Kerstnacht en van de mooiste liederen die zingen over kinderen die wereldwijd recht hebben op leven zoals een liedje van Yves Duteil mooi vertolkt:
"Voor alle kinderen van de wereld, die niets meer te verwachten hebben, wil ik bidden tot de groten der aarde: laat de magie van uw kinderhart toch spreken wanneer ge beslissingen neemt over mensen."
Het kunnen ter sprake brengen van die wereldwijde verbondenheid en de oproep daarin tot solidariteit zijn de enige voorwaarden die ik stel om een viering voor te gaan.
Wie klopt bij mij aan?
Het gaat om mensen die een viering verwachten waarin ze zich helemaal herkennen, in een verstaanbare taal, met respect voor hun ideeën en wensen. Het zijn dus mensen die een bewuste keuze maken. Zo'n viering vraagt dat mensen intens meewerken aan de uitwerking ervan. Ook bij overgangsvieringen als 7 en 12 jarenfeest (eerste en plechtige communie genoemd in de kerk) wordt medewerking én van de ouders en van het kind gevraagd. Bij ons dus geen consumeren van vieringen. Ik krijg veel mensen over de vloer waarvan één of beide partners het niet meer zien zitten binnen het traditionele kerkkader,omdat ze zich daarvan vervreemd voelen. Nog anderen komen omdat het klassieke kerkgebouw hen niet de ideale plaats lijkt voor een viering, dikwijls omdat ze daar nog zelden komen. Soms heeft één van de partners moeite met een viering maar kan een alternatieve viering, waarin beide partners zich thuis voelen, een compromis zijn. Ook mensen die binnen het kerkkader geen volwaardige viering kunnen krijgen (lees echtgescheiden, anders geaarde mensen) komen bij mij omdat ze weten dat hen geen enkele beperking zal worden opgelegd omwille van hun situatie.
Nog anderen ervaren vanuit hun familie druk om te huwen of hun kind te laten dopen met een ritueel. Hier kan een persoonlijk zingevingsmoment op de plaats die de vierenden als meest aangewezen ervaren weer een compromis betekenen. In zowat alle situaties konden we een viering samenstellen waar mensen nadien enthousiast over waren, niet in het minst zij die aanvankelijk sceptisch waren.
Wat mag u van mij verwachten?
Afstand is geen probleem.
Indien u zelf ideeën hebt voor het samenstellen van uw viering krijgen die voorrang. U kiest zelf uw muziek. Hebt u mooie teksten dan zijn die welkom. Hebt u die niet dan bezorg ik u een aantal teksten waaruit u een keuze kan maken.
Er is steeds een voorafgaand gesprek bij mij thuis. Dit gesprek is de kern en de grondslag van uw viering. Bij een glaasje of een tas koffie maken we kennis want tenslotte zijn we vreemden voor elkaar. In het tijdsbestek van ons gesprek proberen we een sterke viering samen te stellen. We bezoeken ook even onze vieringruimte.
Vooraf krijgt u van mij een pakket teksten waaruit u kan kiezen indien uzelf geen teksten hebt.
Als leidraad voor het voorbereidend gesprek hanteer ik de volgende vragen:
° Waarom wenst u een viering? De bedoeling van die vraag is: bij het begin van de viering met uw woorden te verwoorden waarom we samen vieren. Het is niet de bedoeling dat ik mijn ideeën verkondig of dingen in uw plaats zeg
° Wat vindt u het belangrijkste in het leven? Wat wenst u mekaar of uw kindje (bij een geboorte) toe voor de toekomst?
° We leven in een tijd waar een goede relatie of een goed gezinsleven niet vanzelfsprekend zijn. Velen hebben zelf reeds eenmislukking meegemaakt of maken dit mee in hun omgeving. Vandaar mijn vraag: “Wat vindt U belangrijk voor een goede relatie?” Meestal vertellen mensen dan in hun woorden over waarden in hun leven. Het zijn de waarden waar ze voor gaan in hun relatie of bij de opvoeding van hun kinderen.
° Ik stel ook de vraag of mensen nog geloven dat “er Iets groter is dan ons individu”. Die vraag is algemeen gesteld ommensen niet het woord God in de mond te leggen. De bedoeling ervan is een levensechte viering te maken. Als mensen hun geloof niet met “God” benoemen heeft het mijns inziens weinig zin dit in hun plaats te doen in een viering. Doen ze dat wel dan moet de viering daar ook aan aangepast zijn. Door die ingesteldheid is het voor mij perfect mogelijk een viering te verzorgen voor vrijzinnigen of niet God gelovigen.
° Steekt u soms kaarsjes aan thuis? Als u dat doet kan het misschien zinvol zijn met kaarsen te werken in de viering.
° Wat is uw visie op onze samenleving? Deze samenleving bepaalt immers mee ons leven en hoe onze kinderen opgroeien.Ik probeer in dat gesprek ook te zoeken hoe ik tijdens een huwelijk de trouwers op een positieve manier kan benaderen i.p.v. het gebed van de schuldbelijdenis bij het begin van een klassieke viering. Na deze kennismakingsronde werken we de viering concreet uit. Welke verhalen gebruiken we? Gebruiken we symbolen? Brood, druiven, stenen (als symbolen voor de bouwstenen van een relatie) vuur, water, ringen, olie, verbindingssymbool? Delen we al dan niet brood en druiven met mekaar in een huwelijksviering? We kunnen ook niet-kristelijke verhalen en symbolen gebruiken. Werken we een dankmoment uit voor de ouders bij een huwelijk? Hoe komen de trouwers binnen? Hoe eindigen we de viering? Hoe betrekken we de kinderen optimaal bij een geboorteviering? Zeggen getuigen, peter of meter, eigen kinderen, ouders of anderen ook een woordje? Laten we ballonnen met wensen op, planten we een boom? Welke liedjes kiezen we? Hoe schikken we de stoelen? Klassieke vorm of kringvorm? Welke kleding draag ik : priesterkleed met stool, in burger met een stool of in burger? Wenst u dat uw viering kerkelijk geregistreerd wordt of niet? We bespreken de zin of onzin daarvan.
Eens ons gesprek voorbij, is ook uw werk voorbij wat de viering betreft. Tijdens het gebeuren heb ik alleen een tafel nodig met een wit tafelkleed erop. Alle andere attributen breng ik zelf mee. Ik heb ook een gulden boek waarin mensen hun reacties op mijn vieringen kwijt kunnen. U kan deze reacties tijdens uw bezoek rustig nalezen.
Hoe gaat alles concreet in zijn werk
1. Als u mij als voorganger kiest kan u rechtstreeks met mij contact opnemen op 051/656150 of 0499201262 of email: norbert.bethune@rentapriest.be Dan zien we onmiddellijk of ik vrij ben op de door u voorgestelde datum en uur, kunnen we die vastleggen en kan onze voorbereiding starten. U hoeft in dat geval ook het formulier op de website niet in te vullen.
2. We spreken een datum of voor het gesprek. Op dat moment stuur ik u alle gegevens, wegwijzer en teksten.
3. Op het einde van het gesprek, waarin u zelf alle vragen kunt stellen die u maar wenst, maken we de ruwbouw van uw viering. Uw wensen en ideeën komen op de eerste plaats. Indien u het wenst doe ik een vieringvoorstel op basis van het gesprek.
4. Ik werk de viering uit en maak de tekst voor een tekstboekje als u dat wenst. In ieder geval krijgt u op voorhand de tekst van uw viering zodat u voor geen verassingen staat.
5. U zorgt eventueel voor een eigen kaftje, verzorgt zelf de lay-out van uw boekje en als u dat wenst kan u uw boekje ook zelf laten drukken, anders doe ik dat. De dag zelf zorgt u voor een tafel met een wit kleed. Voor al de rest sta ik in.
Rituelen geven diepte aan overgangsmomenten.
Vandaag klopten bij mij mensen aan die duidelijk eerst wilden verkennen wie en wat rent-a-priest hen te bieden had. De dame bestempelde zichzelf als gelovig, maar de heer zei moeilijk te kunnen geloven dat er iets is dat ons individu overstijgt. Zijn ouders waren wel van katholieke origine. Ze waren niet meer kerkelijk maar het was voor deze man duidelijk dat zijn ouders een “doop” zeer op prijs zouden stellen. Zijzelf waren één van die koppels voor wie zelfs een doop verre van vanzelfsprekend was. De vader van de dame was twee jaar geleden overleden. Voor hij stierf had hij haar gezegd dat rituelen een grote betekenis gehad hadden in zijn leven.
En dus dachten ze erover de wens van de ouders van de man (doop) te vervullen maar zelf naar een vorm te zoeken die hen waardevol leek. Ze hadden ook enkele boeken mee over rituelen .
Ik mocht er met hen bij stilstaan dat rituelen in alle culturen en religies van groot belang waren, dat rituelen misschien zo oud zijn als de menselijke cultuur. Je vind ze van Noord tot Zuid, van Oost tot West, bij de Indianen, bij de Pygmeeên, bij de Eskimos. Ze zijn van alle tijden.
Bij de grote levensmomenten werd en wordt er gefeest en maar goed ook. Een kind maakt kans op vier grote feesten: bij de geboorte, maar daar heeft het geen weet van, bij het verlaten van de kleuterleeftijd, bij de overgang naar de grote school en bij het huwen. Je kan dat doen met drank, eten en dans.
Maar er gebeurt op die grote levensmomenten iets bijzonders. Een ritueel, viering, zingevingsmoment of hoe je het ook noemen wil staat stil bij de betekenis van dat grote levensmoment. Daardoor krijgt dat feest iets bijzonders, een meerwaarde, meer inhoud en diepte. Degene(n) om wie het feest draait staat centraal en wat het feest voor hem of haar betekent komt uitdrukkelijk aan bod.
Als een ritueel goed voorbereid wordt moet het “het mooiste moment” worden van het feest, iets dat je meedraagt als een kostbare herinnering en kracht geeft voor de toekomst.
In een samenleving die vlakker en vluchtiger wordt vervagen de rituelen en gaat het feest haast voorbij aan de zin van het gebeuren. Het wordt dan een feest zoals je er vele kan organiseren: een gezellig samenzijn met familie en vrienden. Gezien vele mensen ‘meelopen' met de massa zien we dat het aantal huwelijksvieringen snel achteruitgaat. Wat men ‘eerste of plechtige communie' noemt houdt dan weer beter stand omdat het in de meeste streken nog een sociale verplichting is dit te vieren. Gedoopt zijn is een voorwaarde voor de communie en daarom scoren de dopen nog vrij hoog.
In feite waren de kerkelijke rituelen verdiepingsmomenten. Voor veel mensen die bewust hun viering willen vormgeven spreken deze kerkelijke rituelen niet meer aan, omwille van de manier waarop de kerk functioneert of omdat er een taalgebruik gehanteerd wordt dat vreemd is voor mensen van vandaag. Daarom ook kiezen sommigen niet meer voor een viering. Daarmee is een stap gezet in de religieuze en zingevende vervlakking. Voor deze mensen is rent-a-priest een eigentijdse oplossing wars van elke vorm van hypocrisie.
Bij het voorbereiden van mijn vieringen vertrek ik vanuit de innerlijke rijkdom van de mensen. Hun geloof, (en dat beperk ik absoluut niet tot één of ander godsgeloof), hun inzichten, hun ervaringen en hun waarden staan centraal.
Er is evenzeer plaats voor symbolen die teruggaan naar de oerwortels van het bestaan.
Vele mensen steken thuis kaarsjes aan, gewoon voor de gezelligheid, de warmte, de sfeer. In feite zijn het uitdrukkingen van hun verlangen naar gelukkig samenleven. Warmte staat ook voor de warmte in relaties. Licht staat voor een doel hebben, toekomst, hoop, zin midden de duisternis. Het element vuur speelt dan ook van oudsher een rol bij alle rituelen.
Bij een geboorteviering staat water centraal. Water is symbool van leven. Stromend water is symbool van ontdekking evolutie en in beweging blijven. Zuiver water is symbool van eerlijkheid en openheid . Water kan je niet vastpakken zoals je ook de loop van een mensenleven niet kan dwingen. De Joden trokken uit de slavernij door het water van de woestijn naar bewust-vrij-lichtgevend bestaan. Dit zijn enkele betekenissen van het water bij een geboorteviering. Bij een geboorteviering kan je ook een boompje planten. Vroeger plantte men een eik voor een jongen en een linde voor een meisje op de moederkoek. Bij een overlijden plantte men nogal eens een fruitboom, zodat de jaarlijkse vruchten herinneren aan de vruchten van de overledene. Een ander symbool is “olie”. Dat staat voor “Moeder Aarde” en ze heeft andere eigenschappen dan lucht, water en vuur. Olie is beschermend, geeft kracht, schenkt kleur en geur. Ze vraagt een goede samenwerking tussen mens en Moeder Aarde. Als je frietjes in de olie doet dan krijgen die wel kleur en smaak maar als je niet op de gepaste manier daarmee omgaat worden ze smakeloos en aangebrand.
Bij een huwelijk is een persoonlijke tekst van de partners waarbij ze hun liefde en hoop uitspreken aansprekend. I.p.v. of met de ringen kunnen de partners mekaar iets schenken dat hen dierbaar is of ze kunnen de partner iets geven waarvan ze weten dat deze er erg op gesteld is.
Bij een religieus groeifeest (de zgn. plechtige communie) zijn er bv. voorwerpen die voor de jongere tot het verleden behoren, andere die op die leeftijd kostbaar zijn en nog andere die bewaard worden voor de toekomst. Ze krijgen allen een plaatsje tijdens de viering.
Bij een uitvaart vraag ik mensen een kostbare foto van de overledene mee te brengen. Ook voorwerpen waaraan de overledene gehecht was worden niet vergeten. Een mooie oude familiefoto kan de eerbied voor voorouders levendig maken. Kleinkinderen kunnen een tekening maken en die aanbrengen. Ik zoek naar muziek die de overledene graag hoorde of die de familie passend vindt. Bij uitvaarten in crematoria kan er altijd op ons beroep gedaan worden.
Rituelen vroeger hadden een bijzondere plaats voor de voorouders, de stroom van mensen waarin we zelf gesitueerd zijn. Het zijn momenten bij uitstek om recht te doen aan wat mensen uit het verleden voor ons ten goede hebben betekent. Dat kan door een kaars aan te steken waardoor zij uitdrukkelijk aanwezig worden gebracht.
Een viering is de aangewezen plek om mensen aan het woord te laten : peter en meter bij een geboorte, één van de ouders, een goede vriend(in) of getuigen bij een huwelijk, geliefden van overledenen. Bij een geboorteviering kunnen de genodigden zelf een wens meebrengen, die wordt voorgelezen bij het begin van de viering. Of men kan deze wensen (of een kopie ervan) aan ballonnen hangen en ze op het einde van de viering in de lucht laten vliegen.
Muziek is nog zo'n belangrijk element tijdens een viering. Muziek wordt best gekozen door de betrokkenen zelf. Indien iemand uit de vriendenkring muziek speelt geeft dit meestal een bijzondere tint aan de viering. Bij een religieus groeifeest kiezen de jongeren zelf hun muziek. Soms spelen ze muziek of voeren een dans uit. Ik beschik voor geboortevieringen over een arsenaal aangepaste kinderliedjes van Dimitri Van Toren , Joep van 't Hek, Herman Van Veen, Samson en Gert, K3, Plob, Willem Vermandere enz.
Vieringen moeten kindvriendelijk zijn waar mogelijk. Zo bouw ik nogal eens kinderverhalen in en geef ik vooraf een tekening mee die de kinderen kunnen kleuren voor de viering. Ze worden steeds betrokken en in een geboorteviering of het 7 of 12 jarenfeest spelen zij de hoofdrol.
Een viering is een aangewezen moment om iemand te danken of in de bloemetjes te zetten.
Een bijzonder element van de viering is de voorbereiding. Zo was er onlangs een koppel dat een geboorteviering per telefoon wilde bespreken. Zoiets ontneemt de waarde en schoonheid van het verdiepingsmoment. Het is niet iets dat je vluchtig koopt of via de telefoon regelt. Het vraagt een grondig voorbereidend gesprek en eventueel voorbereidend werk.
Norbert Bethune Kleine Tieltstraat - 3, 8750 - Wingene.
tel. (051) 65.61.50 fax. (051) 69.79.31 Gsm. 0499/20.12.62 norbert.bethune@rentapriest.be
Mededeling : Norbert gaat zijn vieringen voor in het kader van en als voorganger van V.Z.W. 't Atelier.
